Meer kennis nodig voor betere begeleiding ADHD in de overgang
Lopend onderzoek van het Spaarne Gasthuis bevestigt dat de overgang niet alleen fysieke, maar ook psychische klachten kan versterken. Vooral bij vrouwen met ADHD of andere psychiatrische aandoeningen heeft de daling van het hormoon oestrogeen een merkbare impact op concentratie, stemming en omgaan met stress.
ADHD vaak pas ontdekt tijdens de overgang
Volgens gynaecoloog Dorenda van Dijken wordt bij maar liefst 60% van de vrouwen de diagnose ADHD pas gesteld tijdens de overgang. “We wisten al langer dat psychiatrische stoornissen kunnen verergeren door de daling van oestrogeen. Nu tonen we dit ook aan met cijfers,” zegt Van Dijken.
De overgang kan bestaande klachten versterken, maar ook onderliggende problematiek zichtbaar maken. Zo komen concentratieproblemen, impulsiviteit, stemmingswisselingen en oververmoeidheid vaker voor. Vrouwen met ADHD hebben bovendien bovengemiddeld vaak last van angst of depressieve gevoelens. Dit zijn factoren die het risico op verzuim en uitval vergroten.
Hormonale schommelingen beïnvloeden mentale veerkracht
De hormonale veranderingen tijdens de overgang kunnen leiden tot een verergering van diverse stoornissen:
- ADHD
- Depressie
- Bipolaire stoornis
- Angst- en paniekstoornissen
- PMDD (ernstige premenstruele stemmingsstoornis)
- Klachten binnen het autismespectrum
Daarom is het belangrijk dat werkgevers, leidinggevenden en bedrijfsartsen mentale klachten in deze levensfase niet te snel zien als burn-out of werkstress, maar ook de hormonale factor meenemen in de beoordeling.
Invloed op werk en inzetbaarheid
Vrouwen tussen de 40 en 60 jaar vormen een grote en waardevolle groep op de arbeidsmarkt. In Nederland gaat het om zo’n 1,6 miljoen vrouwen met overgangsklachten. Veel van hen ervaren klachten die direct effect hebben op hun werkvermogen: vermoeidheid door slecht slapen, concentratieproblemen, stemmingswisselingen of overprikkeling. Zonder de juiste ondersteuning kan dit leiden tot langdurig verzuim of zelfs uitstroom.
Wat kunnen organisaties doen?
Een overgangsvriendelijke werkcultuur draagt direct bij aan vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. En dat geldt nog meer voor vrouwen met ADHD of andere psychische kwetsbaarheden.
Praktische tips voor werkgevers en HR-professionals
- Stimuleer openheid: maak de overgang bespreekbaar, ook in relatie tot mentale gezondheid.
- Investeer in kennis: zorg dat bedrijfsartsen, HR en leidinggevenden weten welke invloed hormonale veranderingen kunnen hebben.
- Bied maatwerk: pas werkdruk, planning of omgeving tijdelijk aan als concentratie of energie afnemen.
- Werk samen met experts: schakel waar nodig een overgangsconsulent of psycholoog met kennis van ADHD en hormonen in.
Meer erkenning en samenwerking nodig
“De overgang moeten we niet medicaliseren,” benadrukt Van Dijken. “Maar als klachten ernstig zijn, hebben vrouwen recht op de juiste diagnose en passende behandeling.” Daarvoor is samenwerking nodig tussen zorgprofessionals, werkgevers en arbodiensten. Alleen dan kunnen vrouwen in deze levensfase gezond, vitaal en met voldoening blijven werken.
Meer lezen
- ADHD en de overgang: een dubbele last (Organisatie en Personeel Rijk)
- Meer over ADHD en de overgang vind je op de website van het H3-netwerk.